Les derniers Nkole
Nkole Zansuka
Ndimbula ya lusansu ye mukanda wa nzingulukilu mu diambu dia ba Nkole, ntumunu ku nganda mu tandu kia Koloni, kimbangi kia bavuuka, luyantuku lwa ntoto ye ndombulu za mabuta.
Muntu lenda ndima kimpuanza kia luyalu kansi kayambwila nzo'andi ko, mpatu'andi ko, ye yitu yandi ko. Nkanda wa Nkole Zansuka utukaka vana ndilu yayi mpo ya tela lusansu luna luvitanga muna mbandu ye mbandu. Mu ndongolo ye mbangi, masolo ma mabuta ye mfimpila a minkanda mia ntama, ndimbula yilandaka nungununu ya ngolo, mvambanu a yitu ye mbotololo a ntoto mu nsi a Kongo.
Kati dia nkanda, mudi ndinga za bantu banata lusalulu lualu ntangu yayingi sima lufwasu lwa Koloni. Kimbangi kia mfumu Nganga Nzeza Nlandu, kia Mawete Lubaki ye bampova bankaka bikumanga nzila za kota mu lusansu luna minkanda mia luyalu miampamba ke milendi lunga ko mu vutula. Ndinga zau zitondele kutezanesa mana mesonekwa mu minkanda, mana mabuta masungamenanga ye mana bimvuka bia luyalu biavova vo mazikama.
Nkanda ulandanga mpe ndongasani, nkubukilu ye lulendo bina biayikama ntelameno : nsamunu a ngangu, nzila za masono ma kinsweki, kiyekua kia kimvuka ye ndo ya soba kimpika kia mpa mu kia ntama. Usongele vo lukanu lwa kimpuanza ke lusukilanga mu lumbu kimosi kia nsi ko to mu nsobolo a mfumu zantinu ko.
Diambu diankaka diena dia mfutu ye mvutudulu. Nani kafwana tambula mvutudulu ntangu ntoto miayambuka mu mabuta, i bosi miakwendanga koko mu koko? Nki kikumanga ntangu ngwizani vana kati kwa nsi zole zizolele fokola mpasi zina zituadidi bana batatukila? Mukanda watentula mbongo za lufutu, mvutudulu a bima, nungununu ya nswa ye nzila zikieleka za kutunga diaka.
Nkanda wau wena wambote mu atangi a lusansu, bana ba mabuta mana mawanana ye mpasi, alukiluki, azuzi ye konso muntu wina vo lusalulu ke salu kia ntama kaka ko, kansi nkanikinu a lunungu mu ntangu yayi.